Narodowy Spis powszechny Ludności i Mieszkań w 2021 r. zostanie przeprowadzony od 1 kwietnia 2021 roku do 30 czerwca 2021 roku. Tradycyjnie, raz na 10 lat GUS pyta mieszkańców Polski „ilu nas jest”, „kim jesteśmy”, „jak żyjemy” oraz o inne istotne kwestie związane z funkcjonowaniem społeczeństwa.
Już za kilka dni rusza Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Główny Urząd Statystyczny zachęca do zapoznania się z aplikacją spisową w wersji demonstracyjnej, która znajduje się na stronie internetowej: spis.gov.pl.

Tryb demo umożliwia osobom zainteresowanym zapoznanie się z pytaniami, które już 1 kwietnia 2021 r. pojawią się we właściwym formularzu spisowym NSP 2021. Aplikacja pozwoli na zapoznanie się ze specyfiką i sposobem obsługi formularza. Wcześniejsze zapoznanie się z formularzem spisowym pozwoli na pogłębienie wiedzy na temat pytań w nim zawartych oraz przygotowanie się do odpowiedzi na nie przy wypełnianiu wersji ostatecznej formularza.

Na stronie Głównego Urzędu Statystycznego spis.gov.pl dostępne są już pytania z formularza spisowego, który od kwietnia będzie można wypełnić online (w formie samospisu) lub z pomocą rachmistrzów spisowych.

Wyniki spisu są niezwykle istotne w zarządzaniu państwem, ale także województwem, powiatem czy gminą. Zgodnie z ustawą o statystyce publicznej udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 jest obowiązkowy. Obowiązkową formą jest samospis internetowy. Metody uzupełniające to spis telefoniczny lub bezpośrednio przy pomocy rachmistrza spisowego. Od 15 marca GUS uruchomił specjalną infolinie spisową: 22 279 99 99, gdzie można zasięgnąć wszelkich informacji na temat spisu.

Spisy realizowane są zgodnie z zaleceniami i standardami organizacji międzynarodowych, jak UE i ONZ, co umożliwia dokonywanie porównań międzynarodowych. Zgodnie z Art. 4 Rozporządzenia (WE) Nr 763/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9.07.2008 r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań, państwa członkowskie UE zobligowane są do zbierania danych statystycznych. Warto zaznaczyć, że dotacje unijne oraz liczba miejsc w Parlamencie Europejskim przyznawane są m.in. w zależności od liczby mieszkańców danego kraju, opracowanej na podstawie spisów ludności.

O Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021

Najbliższy spis powszechny będzie przeprowadzony od 1 kwietnia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. Obecnie trwają prace organizacyjne i przygotowawcze do Narodowego Spisu Powszechnego 2021.

Spis był poprzedzony dwoma spisami próbnymi:

- pierwszy spis próbny odbył się w dniach od 1 do 31 października 2019 r., w dwóch województwach (po jednej gminie w każdym),
- drugi spis próbny odbył się w dniach od 1 do 30 kwietnia 2020 r. w 16. Gminach (po jednej w każdym województwie).

Zaplanowany na 2021 r. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań będzie w pełni realizowany przy użyciu interaktywnego formularza spisowego dostępnego na stronie GUS. Obowiązkiem spisowym będą objęte:

- osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami na terenie Polski, osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania;
- mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania i inne zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami.

Aby zapobiec sytuacji, w której zobowiązany do spisu mieszkaniec Polski nie ma możliwości dokonania samospisu (np. z powodu braku dostępu do urządzeń i Internetu), ustawa zobowiązuje następujące podmioty do udostępnienia odpowiedniego pomieszczenia i sprzętu do realizacji samospisu:

- urzędy statystyczne i pozostałe jednostki statystyki publicznej,
- urzędy wojewódzkie,
- urzędy obsługujące wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz gminne jednostki organizacyjne.

Lista miejsc, gdzie będzie można dokonać samospisu będzie opublikowana w odpowiednim czasie na stronie GUS i stronie spisu.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach (gdy osoba objęta obowiązkiem spisowym nie będzie mogła wypełnić w żaden sposób formularza elektronicznego) rachmistrze spisowi będą kontaktowali się z tymi osobami telefonicznie lub osobiście, aby pomóc w dopełnieniu obowiązku spisowego. Obydwie metody polegają na weryfikacji, aktualizacji i uzupełnieniu danych dotyczących osoby spisywane w formularzu spisowym.