Jako inicjator społecznej inicjatywy dotyczącej uratowania mostu kolejowego w Przemyślu chcę podzielić się krótkim komentarzem.
Po “wycieku" wizualizacji projektu nowego mostu, który ma zostać zbudowany w Przemyślu ogarnął mnie smutek. Żal. Ból. Niestety, pomimo wielu akcji społecznych dotyczących ratowania mostu trzeba powiedzieć wprost. Most kolejowy na Sanie w Przemyślu zostanie zniszczony. Bezpowrotnie.

Od samego początku akcji ratunkowej nie chodziło o zachowanie obecnej konstrukcji mostu w obecnej lokalizacji.

Po otrzymaniu informacji ze strony Polskich Linii Kolejowych, że konstrukcja nie spełnia nowych wymogów technicznych, postulowaliśmy w prostej sprawie.

Chcieliśmy uratować most najprostszym sposobem. Była to propozycja budowy nowego mostu w swojej pierwotnej kratownicowej formie architektonicznej.

Takie działanie jest ze wszystkich względów prawidłowe i wskazane.

Chodziło o uratowanie mostu w tej formie jako symbolu wizerunkowego, który trwale wpisał się w panoramę miasta.

Powrót do pierwotnej architektury jest właściwy. Koncepcja ta była oparta o prawo dotyczące ochrony zabytków, architekturę krajobrazu oraz zabytkowy układ urbanistyczny miasta Przemyśla.

Obecną konstrukcję mostu można uratować przenosząc ją w inne miejsce jako nową przeprawę na Sanie. Takie działanie było naprawdę dobre. Bardzo dobre.

Taki był pierwotny pomysł, który później został przerobiony, który stał się przedmiotem awantur i który właśnie kończy się dramatem.

Proponowany obecnie projekt jest okazaniem braku szacunku dla historii Przemyśla. Bezpośrednio jest również pogwałceniem zasad ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego. Niszczy symbol wizerunkowy miasta, jego historyczną panoramę i architekturę krajobrazu.

Można zaklinać rzeczywistość i próbować tłumaczyć nowy projekt, ale jest to sprawa nie do obrony. Nadmieniam, że uratowanie starej konstrukcji mostu, która ma być doczepiona do nowej mostu nie jest uratowaniem samego mostu. To tylko uratowanie dwóch przęseł. Nic więcej.

Przytoczę, bo warto kilka opisów ze zbioru podstawowych pojęć i sformułowań używanych w procesie ochrony krajobrazu kulturowego. Zbiór pojęć z Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Projekt nowego mostu wszystko niszczy.

Obiekt lub obszar dysharmonijny - obiekt lub obszar pozostający w konflikcie estetycznym lub przestrzennym z (historyczną) kompozycją przestrzenną lub z (historyczną) kompozycją zespołu zabudowy.

Harmonijna sylweta (panorama) - rozległy widok obserwowany ze znacznej odległości, często z punktu lub ciągu widokowego - prezentujący obiekty budowlane, zieleń i obiekty naturalne (w tym ukształtowanie terenu), wzajemnie dostosowanych do siebie pod względem estetycznym i tworzących czytelną spójną formę krajobrazową.

Historyczna ekspozycja - autentyczny, zachowany lub potwierdzony w źródłach informacji niezakłócony widok z punktu, ciągu widokowego lub wzdłuż osi widokowej na obiekt (zespół obiektów), kompozycje zieleni i inne obiekty naturalne. Historyczna ekspozycja może również dotyczyć widoku z obiektu. Przekształcanie historycznej ekspozycji powinno być dokonywane pod warunkiem dostosowania do istniejących walorów estetycznych.

Historyczna kompozycja przestrzenna/krajobrazowa/forma krajobrazu kulturowego - autentyczna, zachowana lub potwierdzona w źródłach informacji mieszanina krajobrazu naturalnego i zbudowanego, powstała na określonym terenie w wyniku zamierzonych i twórczych działań projektowych i realizacyjnych.

Historyczna kompozycja zespołu zabudowy (forma zespołu zabudowy) - autentyczny, zachowany lub potwierdzony w źródłach informacji układ ulic, placów, budynków i zieleni, z historycznymi liniami zabudowy, wysokością zabudowy, kształtami dachów i zwieńczenia budynków, podziałami własnościowymi, nawierzchniami ulic i placów. Historyczna kompozycja zespołu zabudowy (forma zespołu zabudowy) ma cechy przynależności do określonej epoki bądź nawiązuje do różnych czytelnych okresów historycznych, konkretnych cech narodowych, regionalnych, lokalnych.

Historyczna panorama - autentyczny, zachowany lub potwierdzony w źródłach informacji charakterystyczny widok zespołu architektoniczno-krajobrazowego lub urbanistycznego albo jego części, umiejscowiony w przestrzeni i utrwalony w czasie, przekazach i w świadomości, którego przekształcanie może być dokonywane pod warunkiem utrzymania zdefiniowanych cech charakterystycznych i walorów estetycznych.

Historyczny typ zabudowy - obiekt posiadający charakterystyczne rozwiązania dla specyfiki lokalnej lub regionalnej, którego częstość występowania może stanowić wyróżnik dla obszaru.

Kształtowanie krajobrazu kulturowego - świadome działanie polegające na zachowaniu, przekształcaniu, dodawaniu albo eliminowaniu obiektów lub układów przestrzennych zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków i przyrody. Ochrona krajobrazu kulturowego jest funkcją działań wieloprzedmiotowych - architektury krajobrazu, planowania przestrzennego, urbanistyki, metod rewaloryzacji zespołów miejskich, wiejskich i konserwacji obiektów architektonicznych.

Strefa ochrony konserwatorskiej - wyznaczony granicami obszar, na którym obowiązują określone ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Strefy ochrony konserwatorskiej definiowane są przez swoje cechy (zawartość i wyróżniki) oraz cele, dla których zostały wyznaczone.

Studium krajobrazu kulturowego - rodzaj dokumentacji studialnej przedstawiającej zasób obiektów i obszarów zabytkowych i diagnozę stanu zachowania dziedzictwa kulturowego na danym obszarze, rys historyczny rozwoju przestrzennego oraz wnioski w postaci zaleceń konserwatorskich. Studium krajobrazu kulturowego jest najważniejszym opracowaniem w interesie ochrony zabytków wyjściowym w interesie ochrony zabytków potrzebnym do sporządzania zapisów dotyczących ochrony zabytków w dokumentach planistycznych.

Zalecenia konserwatorskie - opracowane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na podstawie źródeł, informacji i dokumentacji konserwatorskiej ogólne i szczegółowe działania, zakazy i nakazy kierowane do właścicieli, użytkowników, zarządzających oraz projektantów, konserwatorów i wykonawców ich reprezentujących, dotyczące zakresu i form dopuszczalnych ingerencji w autentyczną substancję zabytku lub sposobu jego użytkowania.

Przepisów prawa, które łamie nowy projekt mostu kolejowego można przytoczyć jeszcze bardzo dużo. W tym Konwencję UNESCO w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego z 1972 i Europejską Konwencję Krajobrazową jako źródło obowiązków władz publicznych w zakresie ochrony krajobrazu. Przytaczanie konkretnych przepisów już jest ponad moje siły. To i tak niczego nie zmieni.

Najbardziej przytłacza fakt, że do nowego mostu trzeba będzie się przyzwyczaić. Jednak w tym przypadku proces przyzwyczajenia będzie trwał ze łzami w oczach. Za każdym razem patrząc na nowy most będziemy myśleć: Dlaczego?

Dlaczego?

Krystian Rachwał

~Bart

03-11-2022 09:57 0 0

Nareszcie ten złom zniknie z centrum miasta
Odpowiedz

~Prezes

03-11-2022 09:48 0 0

Całe szczęście że to szkaradztwo trafi na złom.
Odpowiedz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. rzeszow112.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.